Kiszona kapusta to prawdziwa bomba witamin i innych cennych składników odżywczych! Jaka będzie najlepsza? Oczywiście ta samodzielnie przygotowana w domu w tradycyjny sposób. Jeśli nigdy do tej pory nie przyrządzałeś kiszonej kapusty, sprawdź najważniejsze zasady, a potem zabierz się do pracy! Efekty bardzo szybko przerosną Twoje oczekiwania!
Czym jest kiszona kapusta?
Zastanawiałeś się jak powstaje kapusta kiszona? Najprościej można powiedzieć, że jest to poszatkowana, zasolona kapusta poddana procesowi fermentacji. Swój specyficzny, kwaśny smak kapusta kiszona zawdzięcza kwasowi mlekowemu, który powstaje jako produkt uboczny rozkładu zawartych w kapuście cukrów.
Kiszona kapusta czasem nazywana jest kapustą kwaszoną. Obydwie nazwy oznaczają dokładnie ten sam proces i można je stosować zamiennie. Najlepszą kapustę kiszoną przyrządzisz oczywiście we własnym domu.
Jako naczynia do kiszenia tak samo dobrze sprawdzą się popularne gliniane beczki, ceramiczne garnki, jak i słoiki na przetwory. Wybór zależy od tego, jak dużo kapusty chcesz ukisić i jak szybko planujesz ją zużyć w swojej kuchni!
Jakie składniki są potrzebne do kiszenia kapusty?
Kiszenie kapusty na zimę nie jest trudne – wystarczy dobrać kilka składników, wymieszać je i przełożyć w słoiki albo do dużej beczki na kiszonki. Warto jednak wiedzieć, jakie dokładnie produkty wybrać, aby kiszenie kapusty zakończyło się powstaniem pysznego, aromatycznego dodatku do zimowych obiadów i kanapek. Co więc będzie potrzebne? Przede wszystkim kapusta i sól. Dodatkowo do garnka lub słoja z kiszonką możesz dodać także marchew oraz przyprawy takie jak kminek, ziele angielskie lub gorczyca.
Jak wybrać kapustę do kiszenia? Postaw na dojrzałą, zwartą główkę. Nie kiś jednak młodej kapusty dostępnej w sklepach wiosną – zawiera ona zbyt mało cukru! Efekt? Kiszonka będzie miała nieciekawy kolor, a jej smak stanie się cierpki.
Do kiszenia o wiele lepiej nadają się kapusty jesienne – i to nie tylko białe! Równie dobrze możesz ukisić kapustę czerwoną albo włoską (choć ta najlepiej udaje się połączona z innym rodzajem kapusty, np. białą).
Sól do kapusty kiszonej – co warto wiedzieć?
Duże znaczenie dla końcowego efektu kiszenia ma też to, ile dodasz przypraw. Starannie odmierz więc sól do kapusty kiszonej. Jeśli dasz jej zbyt wiele, kiszonka będzie bardzo słona, a przez to niesmaczna. Zbyt mały dodatek soli uniemożliwi z kolei ukiszenie kapusty. Ile soli na kilogram kapusty do kiszenia należy więc dodać? Najlepiej, gdy będzie to ok. 20 gramów.
W odmierzeniu właściwej proporcji pomogą Ci wagi kuchenne. Dzięki temu będziesz pewien, że faktycznie użyłeś dokładnie tyle soli, ile trzeba.
Jeśli jednak nie masz wagi, wciąż możesz przeprowadzić w domu kiszenie kapusty! Ile łyżek soli na 1 kg kapusty odmierzyć? Przyjmuje się, że 1 łyżka stołowa to właśnie 20 g soli.
Jakie narzędzia są niezbędne do procesu kiszenia kapusty?
Przy kiszeniu kapusty, równie ważny, jak jakość składników, jest rodzaj naczyń, z których skorzystasz. Jak kisić kapustę? Na początek trzeba ją przygotować. W tym celu przydają się duże deski do krojenia, szatkownice oraz ostre noże kuchenne, którymi podzielisz poszatkowaną kapustę na jeszcze mniejsze części.
Następnie potrzebne będzie odpowiednie naczynie do kiszenia kapusty. Jakie? To zależy od tego, ile kiszonki chcesz przygotować oraz które z naczyń masz już w domu. Równie smaczna będzie kapusta kiszona w wiaderku ceramicznym, co taka ze słoika czy glinianej beczki.
- Kiszenie kapusty w wiaderku warto przeprowadzić, gdy masz w kuchni dosyć miejsca na ustawienie w niej naczynia. To samo dotyczy kiszenia kapusty w kamionce. Wykonane z niej garnki i beczułki mają zwykle dość spore rozmiary.
- Do kiszenia możesz też wykorzystać słoiki typu wek albo dowolne inne słoiki na przetwory. W takich naczyniach przyrządzisz mniejsze porcje kapusty, a przechowywanie kiszonki nie będzie problemem nawet w niewielkiej kuchni.
Jak kisić kapustę w glinianym garnku? Jak przebiega cały proces w ceramicznej beczułce? Jak ukisić kapustę w słoikach i czym różnią się te metody? Tak naprawdę, niezależnie od tego, jakie naczynie wybierzesz, sam proces kiszenia przebiega dokładnie tak samo!
Jak przebiega proces kiszenia kapusty?
Jak zrobić kapustę kiszoną? Zacznij oczywiście od jej poszatkowania. Potem, jeśli przyrządzasz niewielką ilość kiszonki, przygotuj sporą miskę, garnek emaliowany albo garnek ze stali nierdzewnej i włóż do niego kapustę, sól i ewentualne dodatki. Po co? W garnku lub misce wygodniej będzie Ci wymieszać wszystkie składniki.
Kiedy wszystko się połączy, weź tłuczek kuchenny i ubijaj kapustę aż puści sok. Odstaw ją na ok. 30 minut i następnie powtórz czynność kilka razy. Potem przełóż kapustę do słoików – wypełnij je tak, aby ok. 20% pozostało puste. Zakręć lekko słoiki i odstaw w ciepłe miejsce.
A jak ukisić kapustę w domu w większej ilości? Poszatkowaną kapustę wkładaj do przygotowanej beczki albo kamionkowego garnka partiami i zasypuj solą. Przed dodaniem kolejnej partii, ubij wcześniejszą tłuczkiem aż puści sok. Beczki lub garnka nie wypełniaj jednak po brzegi! Pozostaw kilka centymetrów miejsca – kapusta w trakcie kiszenia zwiększy swoją objętość. Beczkę z kapustą dobrze przykryj i obciąż pokrywę czymś ciężkim – by nie uniosła się ona podczas fermentacji.
Jak długo kisi się kapusta?
Ile dni kisi się kapusta? Twoja kiszonka będzie gotowa już po ok. 10-12 dniach! Przestrzegaj jednak kilku zasad dotyczących tego, jak kisić kapustę.
Przez pierwsze 3-4 dni kapustę pozostaw w temperaturze pokojowej. To wówczas będą zachodziły pierwsze, najważniejsze procesy kiszenia. Pamiętaj, że im cieplejsze pomieszczenie, tym szybsze i bardziej intensywne kiszenie. W ciągu pierwszych kilku dni kapusta będzie zwiększała swoją objętość, może też dochodzić do wyciekania części soków z naczynia, w którym ją kisisz. Warto więc ustawić je na dodatkowym talerzyku i co jakiś czas sprawdzać, czy nie zebrało się w nim sporo kapuścianej wody.
Jeśli zależy Ci na kiszonce o idealnym smaku, konieczne będzie też tzw. przebijanie kapusty. Jak to robić i kiedy przebijać kapustę kiszoną? W trakcie kiszenia kapusta zwiększa objętość, a w naczyniu zaczynają się gromadzić gazy, które trzeba uwalniać. Raz dziennie zdejmuj więc pokrywę garnka i przebijaj wszystkie warstwy kapusty. Możesz zrobić to specjalnie przygotowanym kijem albo nawet trzonkiem łyżki – o ile jest na tyle długi, by dotrzeć nim do dna naczynia z kiszonką! Po ilu dniach przebić kapustę? Pierwsze przebicie wykonaj po ok. 3 dniach kiszenia.
Kiedy kapusta będzie gotowa (a więc po ok. 10-12 dniach), przełóż ją do słoików, zalej sokiem i odstaw w chłodne miejsce. Może to być np. spiżarnia albo nawet lodówka.
Jakie są najczęstsze problemy podczas kiszenia i jak ich unikać?
Twoja kiszona kapusta wcale nie smakuje tak dobrze, jak oczekiwałeś, mimo że przestrzegałeś wszystkich zasad kiszenia? Sprawdź więc jakie są najczęściej powtarzające się błędy przy kiszeniu kapusty! Zdarzają się częściej, niż sądzisz!
Po pierwsze, temperatura. Jeśli będzie zbyt zimno, kapusta na pewno się nie uda – kiszenie wymaga ciepła. W jakiej temperaturze kisić kapustę? Najlepiej, gdy jest to ok. 18-22°C.
Druga kwestia to psucie się kapusty, a konkretnie jej pleśnienie lub gnicie. Kapusta może spleśnieć, jeśli będziesz przebijał ją brudnym patykiem. Dlatego też zawsze upewnij się, że jest on idealnie czysty – najlepiej wyparzaj wybrany patyk przed każdym użyciem! Dokładnie wyparz też gliniany garnek albo słoiki, do których przełożysz kapustę. Jeśli naczynia będą niedokładnie oczyszczone, również może to spowodować pleśnienie kapusty.
Dlaczego kapusta kiszona gnije? Przyczyną może być zbyt niska temperatura pomieszczenia, która opóźnia procesy fermentacji. Wówczas właśnie może dochodzić do gnicia kapusty.
Jak sprawić, by kapusta nie ciemniała?
Czasem zdarza się, że Twoja kapusta przybiera nieładny, ciemny kolor. Tak właśnie dzieje się, gdy spróbujesz ukisić młodą kapustę zawierającą niewielkie ilości cukrów. To jednak niejedyny powód! Dlaczego kapusta kiszona ciemnieje? Przyczyny tego stanu rzeczy mogą być co najmniej trzy.
- Kiszona kapusta zmienia kolor pod wpływem zbyt dużej ilości soli – jeśli więc przesadzisz, cała kapusta będzie nadawała się do wyrzucenia.
- Inną przyczyną wpływającą na zmianę koloru kapusty jest pozostawienie jej bez przebijania.
- Ciemnienie kapusty może też nastąpić nie w trakcie procesu kiszenia, ale później, podczas jej przechowywania. Dzieje się tak, gdy kapustę przełożysz do nieszczelnych pojemników albo niedokładnie zakręcisz słoiki z kapustą – wówczas za ciemnienie odpowiada nadmiar tlenu.
Czasem możesz też usłyszeć, że kapustę należy kisić najpóźniej w październiku, bo później się nie uda. Jak to więc jest z kiszeniem kapusty po 1 listopada? Dawniej sądzono, że nie należy tego robić. Przesąd mógł powstać z uwagi na zimowe chłody i wynikające z tego problemy z utrzymaniem odpowiedniej temperaturze przez cały proces kiszenia. Jeśli jednak przyjdzie Ci ochota na kiszenie kapusty zimą, zrób to! Nie ma żadnych racjonalnych przesłanek świadczących o tym, że taka kapusta się nie uda.
Jakie warianty kiszonej kapusty można przygotować?
Wypróbowałeś już podstawowy przepis na kiszoną kapustę i szukasz nowych pomysłów? W takim razie postaw na kapustę z marchewką, zakiś kapustę czerwoną albo użyj kilku przypraw. Być może rozsmakujesz się w kapuście kiszonej z kminkiem, zielem angielskim albo gorczycą?
Jeśli chcesz wypróbować takie przepisy, ale nie jesteś pewien efektu, zakiś z przyprawami tylko 1-2 słoiczki kapusty. Na początek dodaj mniejszą ilość przypraw – jeśli kapusta Ci zasmakuje, kolejnym razem przyrządzisz jej więcej i sprawisz, by smak był bardziej intensywny! Zacznij więc np. od dodania kilku ziarenek gorczycy albo szczypty kminku na słoik kapusty.
Jakie korzyści zdrowotne przynosi kiszona kapusta?
Na koniec najważniejsze: dlaczego warto sięgać po kiszoną kapustę? Jej prozdrowotne działanie jest naprawdę wszechstronne! Kiszona kapusta wspiera odporność, obniża poziom złego cholesterolu we krwi, zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób serca, anemii, a nawet reguluje procesy trawienne. Kapusta pomaga także w utrzymaniu w dobrej kondycji jamy ustnej, a zwłaszcza dziąseł. Zawarte w niej przeciwutleniacze to także sposób na zmniejszenie ryzyka pojawienia się w przyszłości wielu typów nowotworów.
Ukiszona kapusta ma wreszcie wpływ na piękny wygląd – częste jej spożywanie prowadzi do poprawy stanu cery i opóźnia pojawienie się zmarszczek!
Wszystko dzięki bogactwu składników odżywczych zawartych w kwaszonej kapuście. Znajdziesz w niej: witaminę C i A, magnez, potas, żelazo, wapń, fosfor, sód, cynk oraz błonnik.
Dla wielu osób, zwłaszcza tych na diecie, ogromne znaczenie ma też to, że kiszona kapusta jest niskokaloryczna. W 100 g kapusty znajduje się jedynie 12 kcal!
Warto wiedzieć także, że równie zdrowy, jak sama kapusta jest też powstający w procesie kiszenia sok. Nigdy więc go nie wylewaj! Zamiast tego sok z kapusty po prostu wypij.
Kiszona kapusta to tradycyjny dodatek do serwowanych zimą obiadów! Dawniej na stołach gościła prawie każdego dnia. Dziś w wielu domach podaje się ją znacznie rzadziej. Jeśli jednak lubisz smak kapusty kiszonej, śmiało wróć do dawnych tradycji. Wyjdzie Ci to tylko na zdrowie!
Czytaj także:
Kiszenie ogórków - jak zrobić?
Kiszonki - 5 nieoczywistych propozycji!
Kiszona cukinia - jak zrobić?
Kiszona rzodkiewka - jak zrobić?
Kiszona marchewka - jak zrobić?
Kiszona papryka - jak zrobić?
Kiszone buraki - jak zrobić?
Kiszone pomidory - jak zrobić?
Kiszone śledzie - jak zrobić?
Słoiki - czyli w czym przechowywać przetwory?
Jak pasteryzować słoiki?
Jak pasteryzować słoiki w piekarniku?
Jak powinna wyglądać pasteryzacja ogórków?
Jak przebiega pasteryzacja w zmywarce?
Jak zrobić makaron Udon?
